رفع تصرف عدوانی با وکلای پلاک قانون

جهت مشاوره تخصصی و رزرو با شماره 09106868022 تماس حاصل فرمایید

دعوای الزام به رفع تصرف عدوانی چیست؟

‎ممکن است شخصی در یک برهه زمانی ملکی را در تصرف خود داشته باشد اما شخص دیگری بدون رضایت او و به صورت غیرقانونی ملک را از تصرف وی خارج کند در چنین حالتی متصرف سابق میتواند اعاده تصرف را بخواهد و دادخواست رفع تصرف عدوانی را مطرح کند .
‎تصرف عدوانی هم جنبه حقوقی دارد و هم جنبه کیفری به عبارت دیگر دعوای تصرف عدوانی هم در دادگاه حقوقی قابل طرح است و هم در دادگاه کیفری با این تفاوت که در دعوای حقوقی تصرف عدوانی صرف تصرف سابق خواهان برای ارائه دادخواست کافی است اما در تصرف عدوانی کیفری شاکی باید حتما مالک رسمی ملک باشد.

طرفین دعوا چه کسانی هستند ؟

‎مصرف سابق خواهان دعوا و متصرف فعلی خوانده دعوا است .

مرجع صالح برای رسیدگی به دعوای رفع تصرف عدوانی کجا است؟

‎دعوای تصرف عدوانی در دادگاه محل وقوع ملک طرح میشود .

نحوه اجرای رای رفع تصرف عدوانی چگونه است ؟

‎دعوای تصرف عدوانی به محض صدور رای بدوی قابلیت اجرایی دارد و تجدید نظر از آن اجرای حکم را به تاخیر نمی اندازد بنابراین پس از صدور حکم مبنی بر رفع تصرف عدوانی اجرایی صادر و رای اجرا میشود .

نکات طلایی در خصوص الزام به رفع تصرف عدوانی.

مورد اول :

ارکان دعوای رفع تصرف عدوانی عبارت است از اثبات تصرف سابق خواهان اثبات تصرف فعلی خوانده و غیرقانونی بودن تصرف فعلی در دعوای تصرف عدوانی به مالکیت رسیدگی نمی شود و فقط به سابقه تصرف شخص خواهان و عنوانی بودن تصرف خوانده رسیدگی میشود .
مورد دوم :

شخصی که ملک را به نمایندگی از مالک در تصرف داشته است مانند کارگر مباشر و خادم و یا متولی می‌تواند به قائم مقامی مالک اقدام به طرح دعوای رفع تصرف عدوانی کند .
مورد سوم :

منشا تصرف سابق خواهان باید مشروع باشد بنابراین کسی که ملک را غصب کرده است نمی تواند علیه متصرف فعلی طرح دعوا کند .
مورد چهارم :

در دعوای تصرف عدوانی لزومی به مالکیت رسمی خواهان بر ملک نیست ولی اگر خواهان سند مالکیت داشته باشد نیازی به اثبات این که قبلاً متصرف ملک بوده است نیز و تصرف سابق وی استصحاب می شود .
مورد پنجم:

دعوای تصرف عدوانی ممانعت از حق و مزاحمت را اصطلاحاً دعاوی تصرف می نامند در دعوای تصرف عدوانی متصرف به صورت کامل ملک را از تصرف متصرف فعلی در می‌آورد در دعوای ممانعت از حق هرچند خوانده بر ملک تسلط پیدا نکرده باشد ولی مانع استفاده شخص از حق انتفاع و یا حق ارتفاق می‌شود و در دعوای مزاحمت خوانده مانع تصرفات متصرف نمی شود بلکه امکان انتفاع کامل وی از ملک را سلب می‌کند .
مورد ششم :

اگر شخصی نسبت به اصل مالکیت ملک دعوای مطرح کرده باشد نمی تواند به صورت همزمان دعوای رفع تصرف عدوانی نیز مطرح کند
مورد هفتم:
‎اگر خواهان مالک رسمی ملک باشد و اجرت المثل زمان تصرف خوانده را نیز درخواست کند دادگاه مکلف است که به موضوع اجرت المثل رسیدگی کند .
 مورد هشتم:

دعوای رفع تصرف عدوانی صرفاً راجع به ملک و اموال غیرمنقول قابل طرح است .
مورد نهم :

اگر شروع تصرف متصرف فعلی با رضایت و اذن متصرف سعابق باشد ادامه تصرف شخص متصرف از مصادیق تصرف عدوانی نیست .
مورد دهم :

مدت زمان تصرف سابق خواهان باید به اندازه‌ای باشد که او عرفاً متصرف محسوب شود که تشخیص این مدت بنابر عرف بر عهده قاضی است در قانون آیین دادرسی مدنی سابق این مدت زمان یک سال تعیین شده بود که در حال حاضر برخی از دادگاه ها این مدت را مبنای تعیین مدت تصرف قرار می دهند .
‎و معتقدند که متصرف سابق زمانی می تواند دادخواست رفع تصرف عدوانی را مطرح کند که حداقل یک
‎سوال ملک در تصرف او بوده باشد البته همانگونه که گفته شد میزان حداقل زمان تصرف سابق بین محاکم اختلافی است .
مورد یازدهم:

تفاوت دعوای رفع تصرف عدوانی و خلع ید این است که در دعوای رفع تصرف عدوانی را صرف تصرف کافی است اما در دعوای خلع ید خواهان دعوا باید حتما مالک رسمی باشد .
مورد دوازدهم:

تفاوت دعاوی رفع تصرف عدوانی و تخلیه ملک این است که در تصرف عدوانی .
‎ملک بدون رضایت متصرف و به صورت غیرقانونی تصرف شده است اما در دعوای تخلیه ملک به صورت قانونی و با رضایت مالک و یا متصرف سابق در اختیار متصرف فعلی قرار گرفته شده است .
مورد سیزدهم :

در یک ملک مشاعی که شرکا ملک را در تصرف خود دارند اگر یک شریک بدون اذن شریک دیگر اقدام به تصرف کل ملک کند مورد از مصادیق تصرف عدوانی است مثال بارز و متداول تصرف عدوانی در مشاعات تصرف یکی از مالکان یک ساختمان نسبت به مشترکات ساختمان است

رفع تصرف عدوانی با پلاک قانون

مستندات قانونی دعوای رفع تصرف عدوانی‎


ماده ۳۵ قانون مدنی
تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

 

ماده ۳۶ قانون مدنی
تصرفی که ثابت شود ناشی از سبب مملک یا ناقل قانونی نبوده معتبر نخواهد بود.

 

ماده ۳۷ قانون مدنی
اگر متصرف فعلی اقرار کند که ملک سابقاً مال مدعی او بوده است در این صورت مشارالیه نمیتواند برای رد ادعای مالکیت شخص‌ مزبور به تصرف خود استناد کند مگر اینکه ثابت نماید که ملک به ناقل صحیح به او منتقل شده است.


ماده ۳۰۹ قانون مدنی
هر گاه شخصی مالک را از تصرف در مال خود مانع شود بدون آن که خود او تسلط بر آن مال پیدا کند غاصب محسوب نمیشود لیکن ‌در صورت اتلاف یا تسبیب ضامن خواهد بود.


ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی
دعوای تصرف عدوانی عبارتست از: ادعای متصرف سابق مبنی براینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.


ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی
دعوای ممانعت از حق عبارت است از: تقاضای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد.


ماده ۱۶۰ قانون آیین دادرسی مدنی
دعوای مزاحمت عبارت است از: دعوایی که به موجب آن متصرف مال غیرمنقول درخواست جلوگیری از مزاحمت کسی را می‌نمایدکه نسبت به متصرفات او مزاحم است بدون اینکه مال را از تصرف متصرف خارج کرده باشد.


ماده ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی
در دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و مزاحمت، خواهان باید ثابت نمایدکه موضوع دعوا حسب مورد قبل از خارج شدن ملک از تصرف وی و یا قبل از ممانعت و یا مزاحمت در تصرف و یا مورد استفاده او بوده و بدون رضایت او و یا به غیر وسیله قانونی از تصرف وی خارج شده است.

 

ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی
در دعاوی تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق ابراز سند مالکیت دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق می باشد مگر انکه طرف دیگر سبق تصرف و استفاده از حق خود را به طریق دیگر ثابت نماید.


ماده ۱۶۳ قانون آیین دادرسی مدنی
کسی که راجع به مالکیت یا اصل حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوا کرده است، نمی تواند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا نماید.

 

ماده ۱۶۴ قانون آیین دادرسی مدنی
هرگاه در ملک مورد تصرف عدوانی، متصرف پس از تصرف عدوانی غرس اشجاریا احداث بنا کرده باشد، اشجار و بنا در صورتی باقی می ماند که متصرف عدوانی مدعی مالکیت مورد حکم تصرف عدوانی باشد و در ظرف یک ماه از تاریخ اجرای حکم، در باب مالکیت به دادگاه صلاحیتدار دادخواست بدهد.

ماده ۱۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی
در صورتی که در ملک مورد حکم تصرف عدوانی زراعت شده باشد، اگر موقع برداشت محصول رسیده باشد متصرف عدوانی باید فوری محصول را برداشت و اجرت‌المثل را تادیه نماید. چنانچه موقع برداشت محصول نرسیده باشد، چه اینکه بذر روییده یا نروییده باشد محکوم له پس از جلب رضایت متصرف عدوانی مخیر است بین اینکه قیمت زراعت را نسبت به سهم صاحب بذر و دسترنج او پرداخت کند و ملک را تصرف نماید یا ملک را تا پایان برداشت محصول در تصرف متصرف عدوانی باقی بگذارد و اجرت المثل آن را دریافت کند. همچنین محکوم له می تواند متصرف عدوانی را به معدوم کردن زراعت و اصلاح اثار تخریبی که توسط وی انجام گرفته مکلف نماید.
تبصره – در صورت تقاضای محکوم له دادگاه، متصرف عدوانی را به پرداخت اجرت المثل زمان تصرف نیز محکوم می نماید.


ماده ۱۶۶ قانون آیین دادرسی مدنی
هرگاه تصرف عدوانی مال غیرمنقول و یا مزاحمت یا ممانعت ازحق در مرئی و منظر ضابطین دادگستری باشد، ضابطین مذکور مکلفند به موضوع شکایت خواهان رسیدگی و با حفظ وضع موجود از انجام اقدامات بعدی خوانده جلوگیری نمایند و جریان را به مراجع قضایی اطلاع داده، برابر نظر مراجع یادشده اقدام نمایند.
تبصره- چنانچه به علت یکی از اقدامات مذکور در این ماده احتمال وقوع نزاع و تحقق جرمی داده شود، ضابطین باید فورا از وقوع هرگونه درگیری و وقوع جرم در حدود وظایف خود جلوگیری نمایند.


ماده 167 قانون ایین دادرسی مدنی
درصورتی که دو یا چند نفر مال غیرمنقولی را به‌طور مشترک در تصرف داشته یا استفاده می‌کرده‌اند و بعضی از آنان مانع تصرف یا‌استفاده و یا مزاحم استفاده بعضی دیگر شود حسب مورد درحکم تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق محسوب و مشمول مقررات این فصل‌خواهد بود.


ماده 168 قانون ایین دادرسی مدنی
دعاوی مربوط به قطع انشعاب تلفن، گاز، برق و وسایل تهویه و نقاله (‌از قبیل بالابر و پله برقی و امثال آنها) که مورد استفاده در اموال‌غیرمنقول است
مشمول مقررات این فصل می‌باشد مگر اینکه اقدامات بالا از طرف مؤسسات مربوط چه دولتی یا خصوصی با مجوز قانونی یا مستند‌به قرارداد صورت گرفته باشد.


‌ماده 169 قانون ایین دادرسی مدنی
هرگاه شخص ثالثی در موضوع رسیدگی به دعوای تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق در حدود مقررات یادشده خود را‌ذی‌نفع بداند، تا وقتی که رسیدگی خاتمه نیافته چه در مرحله بدوی یا تجدیدنظر باشد، می‌تواند وارد دعوا شود. مرجع مربوط به این امر رسیدگی‌نموده، حکم مقتضی صادر خواهد کرد.


‌ماده 170 قانون ایین دادرسی مدنی
مستأجر، مباشر، خادم، کارگر و به‌طور کلی اشخاصی که ملکی را از طرف دیگری متصرف می‌باشند می‌توانند به قائم مقامی مالک برابر‌مقررات بالا شکایت کنند.


‌ماده 171 قانون ایین دادرسی مدنی
سرایدار، خادم، کارگر و به‌طور کلی هر امین دیگری، چنانچه پس از ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه مالک یا مأذون از طرف مالک یا‌کسی که حق مطالبه دارد
مبنی بر مطالبه مال امانی، از آن رفع تصرف ننماید، متصرف عدوانی محسوب می‌شود.
‌تبصره – دعوای تخلیه مربوط به معاملات با حق استرداد و رهنی و شرطی و نیز درمواردی که بین صاحب مال و امین یا متصرف قرارداد و شرایط‌خاصی برای تخلیه یا استرداد وجود داشته باشد، مشمول مقررات این ماده نخواهند بود.


‌ماده 172 قانون ایین دادرسی مدنی
اگر در جریان رسیدگی به دعوای تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق، سند ابرازی یکی از طرفین با رعایت مفاد ماده (1292)‌قانون مدنی مورد تردید یا
انکار یا جعل قرار گیرد، چه تعیین جاعل شده یا نشده باشد، چنانچه سند یادشده مؤثر در دعوا باشد و نتوان از طریق دیگری‌حقیقت را احراز نمود، مرجع رسیدگی‌کننده به اصالت سند نیز رسیدگی خواهد کرد.


‌ماده 173 قانون ایین دادرسی مدنی
به‌دعاوی تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق که یک طرف آن وزارتخانه یا مؤسسات و شرکتهای دولتی یا وابسته به دولت‌باشد نیز برابر مقررات این قانون رسیدگی خواهد شد.


‌ماده 174 قانون ایین دادرسی مدنی
دادگاه درصورتی رأی به نفع خواهان می‌دهد که به‌طور مقتضی احراز کند خوانده، ملک متصرفی خواهان را عدواناً تصرف و یا‌مزاحمت یا ممانعت از حق استفاده خواهان نموده است . ‌چنانچه قبل از صدور رأی، خواهان تقاضای صدور دستور موقت نماید و دادگاه دلایل وی را موجه تشخیص دهد، دستور جلوگیری از ایجاد آثار تصرف‌و یا تکمیل اعیانی از قبیل احداث بنا یا غرس اشجار یا کشت و زرع، یا از بین بردن آثار موجود و یا جلوگیری از ادامه مزاحمت و یا ممانعت از حق را در‌ملک مورد دعوا صادر خواهد کرد . ‌این دستور با صدور رأی به رد دعوا مرتفع می‌شود مگر این‌که مرجع تجدیدنظر دستور مجددی در این خصوص صادر نماید.


‌ماده 175 قانون ایین دادرسی مدنی
درصورتی که رأی صادره مبنی بر رفع تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق باشد، بلافاصله به دستور مرجع صادرکننده، توسط‌اجرای دادگاه یا ضابطین دادگستری اجرا خواهد شد و درخواست تجدیدنظر مانع اجرا نمی‌باشد. در صورت فسخ رأی در مرحله تجدیدنظر، اقدامات‌اجرایی به‌دستور دادگاه اجراکننده حکم به حالت قبل از اجرا اعاده می‌شود و درصورتی که محکوم به، عین معین بوده و استرداد آن ممکن نباشد، مثل یا‌قیمت آن وصول و تأدیه خواهد شد.


‌ماده 176 قانون ایین دادرسی مدنی
اشخاصی که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق دوباره مورد حکم را تصرف یا مزاحمت یا‌ممانعت از حق بنمایند یا دیگران را به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار نمایند، به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی‌محکوم خواهند شد.


‌ماده 177 قانون ایین دادرسی مدنی
رسیدگی به‌دعاوی موضوع این فصل تابع تشریفات آیین دادرسی نبوده و خارج از نوبت بعمل می‌آید.

جهت مشاوره تخصصی و رزرو حضوری با شماره 09106868022 تماس حاصل فرمایید

پرسش و پاسخ

درباره ما

گروه وکلای پلاک قانون

اطلاعات تماس

ایمیل : pelakeghanon@gmail.com

آدرس: بزرگراه شهید سلیمانی شرق نرسیده به خیابان کرمان ایستگاه 16 متری 

×