طلاق و اثار حقوقی آن-وکلای پلاک قانون

جهت مشاوره تخصصی و رزرو با شماره 09106868022 تماس حاصل فرمایید

 

طلاق چیست و آثار حقوقی آن چیست؟

 

طلاق را از مهمترین پدیده های حیات انسانی تلقی می کنند. این پدیده دارای اضلاعی به تعداد تمامی جوانب و اضلاع جامعه ی انسانی است. نخست یک پدیده روانی است زیرا بر تعادل روانی نه تنها دو انسان،بله فرزندان، بستگان،دوستان و نزدیکان آنها اثر می نهد همچنین به دید اکثر جامعه شناسان در جامعه ای که ارتباطات سالم وجود ندارد یا حداقل نوسان ارتباط سالم است طلاق سیر صعودی دارد، به تعبیری در چنین جامعه ای پیوند های ازدواج به زودی برقرار می شوند، به زودی نیز قطع می گردند.از حیث حقوقی نهاد طلاق، ایقاع بوده و مقررات ایقاع بر آن حاکم می باشد.

فقها در کتب لغت برای واژه طلاق معانی متعددی ذکر شده است، از جمله رهائی،آزاد کردن،ترک کردن،واگذاشتن و … اما در اصطلاح شرعی طلاق عبارت است از « ازاله قید النکاح بصیغه مخصوصه – طلاق زائل نمودن قید و پیوند نکاح با صیغه مخصوصی است». ذکر قید صیغه مخصوص در تعریف فوق به این جهت است که تعریف فسخ نکاح از تعریف طلاق خارج شود، زیرا در مواردی که عقد نکاح به علت تدلیس و یا عیب فسخ می شود دیگر نیازی به صیغه مخصوص نیست. گاهی در تعریف طلاق، قید « بغیر عوض » ا نیز اضافه کرده اند تا بدینوسیله خلع ومبارات را از طلاق مطلق متمایز و جدا نمایند. به هر حال طلاق یعنی انحلال عقد نکاح دائمی با صیغه مخصوص و رعایت تشریفات ویژه.

ویژگی های طلاق را می توان به ایقاعی بودن،منوط به اراده شوهر بودن، تشریفاتی بودن،با اذن دادگاه و ویژه نکاح دائم بودن منحصر نمود موارد درخواست طلاق در بین خواص و صاحبان حرفه علم حقوق، به موجبات طلاق مشهور است به تعبیر بهتر مقصود از موجبات طلاق چیزهایی است که مجوز طلاق به شمار آمده و به استناد آنها می توان اقدام به طلاق نمود.در قانون مدنی به پیروی از فقه امامیه اسباب و موجباتی به شرح زیر برای طلاق ذکر شده است:

اولا مرد می تواند هر وقت بخواهد زن خود را طلاق دهد

ثانیا زن در موارد خاصی برابر ماده 1129 و 1130 قانون مدنی می تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند.

ثالثا زوجین با شرایط خاصی می توانند درباره طلاق توافق کنند.

بدین ترتیب دو نوع طلاق(طلاق قضایی و طلاق توافقی)وجود دارد که در صورت عدم توافق و ارجاع درخواست طلاق به دادگاه ورسیدگی به موضوع در محاکم خانواده عنوان طلاق قضایی را می توان نام برد در غیر این صورت هرگونه توافق زوجین به طلاق را می توان طلاق توافق نامید. لازم به ذکر است در حالت کلی طلاق خلع و مبارات نیز نوعی طلاق با توافق طرفین است. بنابراین موجبات طلاق را برحسب اینکه مربوط به زن یا شوهر است می توان به دو گروه تقسیم کرد:

1)طلاق به درخواست شوهر

2)طلاق به درخواست زن طلاق را به اعتبار آثار آن به دو گروه تقسیم کرده اند: بائن و رجعی(ماده 1143 ق.م).

درکنار این دو گروه،طلاق هایی وجود دارد که،به دلیل آمیخته شدن با بخشش مالی از طرف زن و شوهر، به طور تبعی در حکم طلاق بائن درآمده است که طلاق خلع و مبارات نام گرفته اند طلاق دارای شرایطی است که در قانون مدنی و قوانین خاص مربوطه آمده است که بعضی از این شرایط مربوط به ماهیت و بعضی مربوط به شکل و تشریفات آن و مربوط به نحوه بیان اراده و شکل خارجی طلاق می باشد و عدم رعایت شرایط و تشریفات مذکور در قانون مدنی موجب بطلان آن است.

همان طور که گفته شد انحلال نکاح می تواند علل مختلف داشته باشد که مطابق ماده 1120 ق.م. عقد نکاح به فسخ یا به طلاق یا به بذل مدت در عقد انقطاع منحل می شود.این ماده از فوت یکی از زوجین و یا انقضای مدت که موجب انحلال نکاح هستند سخنی نگفته ولی بی گمان فوت و انقضای مدت نیز یکی از اسباب انحلال نکاح به شمار می رود که مقنن در قانون حمایت خانواده در بند 9 ماده 4 قانون مزبور تلویحا با به کار بردن عنوان «انفساخ» فوت را از اسباب انحلال نکاح دانسته و نیز انقضای مدت را نیز داخل در اسباب انحلال آورده است.

 

تفاوت نکاح باطل با نکاح قابل فسخ چیست؟

نکاح باطل اصولا منشا اثر نیست و فقط در صورتی که یکی از زوجین یا هر دو جاهل به بطلان نکاح باشند، آثاری از لحاظ مهر و اولاد بر آن مترتب است. اما نکاح قابل فسخ ازدواجی درست است و آثار خود را از روز انعقاد به بار می آورد با وجود این اگر فسخ شود، از زمان فسخ رابطه ی نکاح منحل می گردد، مانند موردی که بین زن وشوهر طلاق واقع شود.از لحاظ عده نیز فسخ نکاح دائم مانند طلاق است،چه در هر دو مورد، عده ی زن سه طهر است،مگر اینکه زن با اقتضای سن،عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده ی او سه ماه خواهد بود.البته فسخ نکاح و طلاق از جهاتی باهم تفاوت هایی دارند مانند اینکه در طلاق اگر رجعی باشد،در ایام عده، حق رجوع برای شوهر وجود دارد ولی در فسخ نکاح هیچگونه حق رجوع نیست و انحلال ازدواج کامل است همچنین موجبات طلاق با موجبات فسخ نکاح تفاوت دارد قابل اسقاط بودن حق رجوع می باشد.

حق رجوع در طلاق چیست؟

.موضوع دیگری که قابلیت بحث را دارد نهاد « رجوع » می باشد؛ رجوع یک عمل حقوقی یک جانبه و ایقاع است که به لفظ یا عملی که دلالت بر رجوع کند حاصل می شودمسئله قابل بحث این است که آیا شوهر در طلاق رجعی، می تواند حق رجوع خود را ساقط کند یا نه؟ در فقه امامیه این مسئله،مورد اختلاف است چرا که برخی آن را حق و قابل اسقاط دانسته و برخی نیز حکم و غیر قابل اسقاط می دانند که مشهور نیز غیر قابل اسقاط بودن حق رجوع می باشد.

 

 

 

 

شرایط رجوع در طلاق چیست؟

 

1- رجوع یا مراجعه شوهر در طلاق به زندگی مشترک تا پایان عده عملی حقوقی است که نه تنها موجب همبستگی زوجین می شود بلکه اقدامات طلاق را ابطال می کند.


2- مطابق ماده 38 ق.ج.ح.خ 1391 در طلاق رجعی، حق رجوع برای مرد مقرر گردیده است که رجوع و ثبت آن دارای شرایط و تشریفات خاص خود را دارا می باشد.

 

3- نهاد رجوع در طلاق در واقع نوعی مانع فروپاشی خانواده موضوع طلاق بوده است و در صورت انقضای مدت عده و عدم احراز رجوع، ثبت طلاق قطعی می شود.


4- وضعیت حقوقی زن در طلاق رجعی بین حقوقدانان در علم حقوق مورد اختلاف است که بعضی مطلقه ی رجعیه را در حکم زوجه دانسته اند و برخی زوجه ی حقیقی قلمداد نموده اند . در حقوق ایران نظر گروه نخست پذیرفته شده است یعنی چنین زوجه ای را در حکم زوجه باید دانست زیرا اولا مقنن ایران مجرد طلاق را موجب انحلال نکاح دانسته است، دوما بند 2 ماده 8 قانون امور حسبی صریحا مقرر داشته است زنی که در عده ی رجعیه باشد در حکم زوجه است.


5- هر چند وفق بند 3 ماده 1145 ق.م. طلاق خلع ومبارات داخل در اقسام طلاق بائن است ولی به محض رجوع زن به عوض، مرد حق رجوع پیدا می کند که در این صورت طلاق خلع و مبارات از حالت طلاق بائن خارج و وارد طلاق رجعی گردیده و کلیه ی آثار طلاق رجعی بر زوج طلاق خلع قابلیت اجرایی می یابد.


6- در این که طلاق به حکم دادگاه، رجعی است یا بائن؛ بین حقوقدانان مورد اختلاف و قابل بحث است.

جهت مشاوره تخصصی و رزرو حضوری با شماره 09106868022تماس حاصل فرمایید

پرسش و پاسخ

درباره ما

گروه وکلای پلاک قانون

اطلاعات تماس

ایمیل : pelakeghanon@gmail.com

آدرس: بزرگراه شهید سلیمانی شرق نرسیده به خیابان کرمان ایستگاه 16 متری

×